Wywłaszczenie nieruchomości w stale rozwijającej się (na szczęście!) Polsce, budzi wiele emocji i niepewności.
Choć najczęściej słyszy się o wywłaszczeniach w kontekście budowy dróg, to w obliczu dynamicznego rozwoju infrastruktury kolejowej w Polsce, w tym tak strategicznych projektów jak Centralny Port Komunikacyjny (CPK) czy elektrownia atomowa, coraz częściej dotyczy ono właścicieli gruntów leżących w pasie planowanych linii kolejowych.
Ustawa o transporcie kolejowym, podobnie jak „specustawa drogowa”, przewiduje szczególne zasady przejmowania nieruchomości na cele publiczne.
Jak dochodzi do wywłaszczenia w kontekście infrastruktury kolejowej?
Wywłaszczenie na potrzeby budowy, rozbudowy czy modernizacji linii kolejowych odbywa się na mocy decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, wydawanej przez właściwy organ administracji publicznej (najczęściej wojewodę).
Ta decyzja stanowi tytuł prawny do przejęcia nieruchomości na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Co istotne, momentem kluczowym jest wydanie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej.
Od tego momentu nieruchomość staje się własnością podmiotu publicznego, nawet jeśli właściciel nie wyraża na to zgody. Dzieje się to z mocy samego prawa, po tym etapie nie ma już możliwości „walki” z przebiegiem samej linii.
Właściciele nieruchomości, które są objęte planowaną inwestycją kolejową, zostaną powiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
To właśnie na tym etapie warto zachować szczególną czujność i podjąć odpowiednie kroki.
Odszkodowanie za wywłaszczenie – zasady ogólne
Po wydaniu ostatecznej i prawomocnej decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej następuje etap ustalenia wysokości odszkodowania.
Podobnie jak w przypadku „specustawy drogowej”, jego celem jest zrekompensowanie właścicielowi utraty nieruchomości. Odszkodowanie ustalane jest w drodze decyzji administracyjnej przez organ, który wydał decyzję o lokalizacji.
Wysokość odszkodowania ustalana jest według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
Kluczową rolę w procesie ustalania odszkodowania odgrywa rzeczoznawca majątkowy, powoływany przez organ prowadzący postępowanie.
To on sporządza operat szacunkowy, który stanowi podstawę do określenia wartości nieruchomości i tym samym wysokości należnego odszkodowania.
Dlatego tak ważne jest, aby jako wywłaszczony, masz prawo krytycznie ocenić sporządzony operat i zgłosić do niego zarzuty.
Jeśli masz wątpliwości co do poprawności wyceny, konieczna może okazać się ocena jego prawidłowości przez odpowiednie organy samorządu rzeczoznawców.
Sprawdź, kiedy mówimy o restytucji mienia, a kiedy o reprywatyzacji?
Co, jeśli odszkodowanie nie jest satysfakcjonujące?
Jeśli zaproponowane odszkodowanie nie jest dla Ciebie satysfakcjonujące, przysługuje Ci prawo do odwołania od decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.
Odwołanie składa się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
Warto pamiętać, że postępowanie odwoławcze może być długotrwałe i nie ma gwarancji skuteczności.
W tym miejscu warto przypomnieć, że najważniejszy jest operat szacunkowy. Jego wcześniejsza ocena może pomóc w zaoszczędzeniu czasu koniecznego do rozpatrzenia odwołania.
Rosnąca fala wywłaszczeń w związku z rozwojem sieci kolejowej
W kontekście ambitnych planów rozbudowy polskiej infrastruktury kolejowej, w tym budowy nowych linii szybkiej kolei do CPK czy połączenia z przyszłą elektrownią atomową na Pomorzu, należy spodziewać się, że liczba postępowań wywłaszczeniowych w oparciu o ustawę o transporcie kolejowym będzie dynamicznie rosnąć.
Coraz więcej właścicieli nieruchomości będzie stawało przed wyzwaniem związanym z przejęciem ich gruntów na cele publiczne.
Warto już wcześniej podjąć odpowiednie kroki, aby w pełni zabezpieczyć swoje interesy.
Czy masz pytania dotyczące konkretnego przypadku wywłaszczenia, czy też chciałbyś dowiedzieć się więcej o poszczególnych etapach wywłaszczenia?
Zachęcam do kontaktu!
Jakub Żak
adwokat
***
Słuszne odszkodowanie w trybie specustawy drogowej
Analizując zagadnienie odszkodowania w związku z wywłaszczeniem nieruchomości w trybie tzw. specustawy drogowej, nie można nie zacząć od stwierdzenia, że powinno ono być słuszne.
Wynika to za faktu, że art. 21 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy dokonywane jest za słusznym odszkodowaniem.
Słuszne, czyli jakie można by zapytać [Czytaj dalej…]
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }